IRAK TÜRKLERİNDE TANILAN OYMAKLAR

BOYLAR AİLELER

----------------------------------------------------------------

YAZAN : SADUN KÖPRÜLÜ

----------------------------------------------------------------

Analiz

Irak Türklerinin Milli mücadelesi, tarih boyunca başlayarak, Irak devletini hüküm eden tüm diktatörler düşmanlar tarafından, her zaman hakları yenilerek çiğnemiştir.Tarihleri eski çağlara bağlanan Irak Türkleri, Irak’ın kuruluşundan önce bu topraklar kendi ana toprakları olarak buralarda Atabeyler, Devletler, İmparatorlar kurarak bütün milletler tarafından tanınmışlardır.

Nüfusları dört milyona üstünde olmakla tek mücadeleleri siyasi, ana kültürel, idari başka milletler gibi meşru haklarına kavuşmaktır, önceden, Saddam Rejimi Araplaştırma, bugünde Kürtler tarafından Kürtleşme politikasına karşı durarak yüzlerce aydın, insanlarını liderlerini demokrasiye karşı şehit vermişlerdir.

Bugünde Türkmen elinde uygulanmakta olan yanlış politikalar, Irak Türklerinin haklarını yok saymaktadır.

Bu gün önceden olduğu gibi Kerkük, Musul, Diyaya, ve tüm Türkmen bölgelerinde, köylerinde, ilçelerinde milletimize karşı Amerika, İngiliz, İsrail tüm müttefik güçler tarafından asimilasyon yok sayma, yok etme, hiç sayma politika sürmektedir.

Irak Türkleri Irak’ın kuruluşunda, yapımında var oluşunda çok önemli yerlerde tüm alanlarda binlerce yıllar önce, Irak devletini hüküm ederek, Türk devleti bu topraklarda kurmuşlardır, artık bugün demokrasi geldi, tüm kıyıcı cellat dikta rejimlerden kurtarmalıyız, ve dünyaya ışık tutan Irak Türklerinin ne oldukları bildirmeliyiz..

Bir göz atmış olursak bir çok Arap, ve Kürt oymakları boyları aileleri aslıda tarih boyunca Irak Türklerinden olmalarına reğman bugün kendilerini unutarak Araplaşarak, Kürtleşerek görünmektedirler.

Bir bölüm Araplaşan tanılan Türk oymaklarından, aile uyruklarından Bayat, Çadırcı, Deveci, Karakol / Karağol, Defterdar, Paçacı, Haydari Şehli, ve en çok Bağdat’ta yaşayan Asile oymaklar boylar Türk’tür. 

Bunun yanında bugün kendilerini zorla Kürt sayan Bacalan, Davudi, Talabani, Berzanci’nin bir bölümü, Zengene, Caf, Doski, Baranı,Şebek, Pervari, Dizeyi, Herki, Gemgin, Soranı, Kakai ve başkaları eskiden hep Türkmen oymaklarındır.

Kürt Arapların yanında bugünde Kutsal İslam dinine girmeyin çok sayıda Türkçü Türkmen Kale Gavurları Türkmen Hıristiyanlar dünyanın her yerinde bulunmaktadırlar Şamas, Kelebit, İshak, Hürmüz , Şahbaz, Mikail, Kaymaz.ve başkaları.

Irak Türkleri Irak, Dünya, İslam, Arap alemine uygarlığına, kültürüne  çok hizmetler vererek, sunarak bilgi kültür alanında, çok sayıda tanılan bilginler yetirmişlerdir, bunlardan Farabi, Beyruni, İbin Sina, Tabari, Selahattin Ayubi, Muzaffer gök Börü, Rahisi,Mahmut Zengi ,İbin Kotayba, El Zehabı, El Safidi, Bilgin Taçettin Türkmen’i

Şeh Mehmet Abda Mısırlı,Sibit Cüzi, Mukaddesi,Fuzuli, Nesimi, Ahmet Şavkı , Hicri Dede, Ömer Ali, Mustafa Cevat, Buharı, ve çok sayıda liderler büyük devlet adamları siyasetçiler, Din adamları, Ses sanatkarı, şiarlar, Edebiyatçılar büyük Türk milleti yetirmiştir .

Irak Türkleri büyük adamları, şahsiyatları, yazar şairleri ile iftihar ederek çok sayıda bilgin şairler dünyaca tanınmıştır bunlarda Fuzuli, Nesimi, Ahdi, Ruhi , Nevres kedim, Garibi , Halız, Safı , Şeyh Rıza, Faiz, Kabil, Haşim Nehit, Ahmet Şavkı, Hicri Dede ve başkaları,

Irak Türkleri olarak başka milletlerin kültürüne diline hizmet destek vermişlerdir, buda bir büyük iftihardır Türk milleti için. 

Bugün en önemli çözüm Irak’ta doğrudan demokrasi uygulama, birde tüm Irak milletlerinin haklarını eşit olarak tanımalı birlikte idari ve siyasi olarak yönetmeli Irak’ın dengesi olan Irak Türklerine her türlü hakları tanımak, ve onlara Irak’ın yönetmesinde yerler verilmelidir. 

Saddam rejimi Arap olmayan tüm Irak halkını, özelikle Türkleri ezmek yok etmek, onları Irak haritasından silmeye çalışarak başaramadı, çünkü nereye bakarsanız Irak’ın genel olarak oymakları aileleri hep Türk olduğu karşınıza çıkmıştır ,

Bugünde Kürtlerde Dünya gücüyle,  Saddam rejiminin politikası yolunda yürüyerek, Avrupa batı müttefik güçlerden karşılık güç alarak Türk bölgeleri Kerkük, Erbil, Musul, Diyale, Vasit Celavla, ve tüm Türk köylerinin ,Kasaba, yerlerini Kürtleştirmeye kalkarak, yerlerin bölgelerin adlarını Kürtçe’ye çevirmiştir, Saddam rejimi de Arapça etmiştir.

Milletimize inanarak, tüm parti, kuruluşlarımızla, birlikte siyasi  alanına katılarak, milletimizin haklarını elde etmeye çalışarak, genel olarak tüm dünya ve Arap dünyasına, istek milli ana tarihsel haklarımızı bildirerek, tüm gücümüzle varlığımızı kurmalıyız kendimizi tanıtmalıyız.

Bizim millet hiçbir zaman bölücülük ayrımcılık yapmadı, kendi toprağını, yurdunu, yerini satmadı, Irak Türkleri Sünni, Şii,

Kale gavuru olarak, birbirine bağlıdırlar.

Artık Irak’ın yürütmesine el birliği ile bizler tüm Irak Türkleri olarak her alanda Kerkük, Musul, Erbil, Diyala, Telafer, Tazehurmatu, Altunköprü, Tuzhurmatu, Kifri, Mendili, Dakuk, Şehraban, Kızlarbat, Kümbetler, Hanekın, Kazaniya, Ömer manda, Aziziye, ve başkaları ile çalışmalıyız, hakkımızı kanla almalıyız, birlik beraberlikle Irak’ın Türk olan yerlerini toprakların yönetmeye katılmalıyız.

Irak Türkleri 35 yıldan beri Saddam Bassılar devrinde, Askeri Bakanlık, idari, önemli görevlerde bulunamadı, rejim hep onları yok etmeye çalıştı, dillerini yasakladı okullarını kaldırdı hiçbir milli kültürel haklar tanımadı onlara.

Saddam rejim binlerce Türkmen lider, kültürlü bilgili insanları, idam ederek hapishaneye attı, Saddam rejimi düştükten sonra yene haklarımız göz erdi edildi, hiçbir haklar tanınmadı, en normal isteklerimiz haklarımız gerçekleşmedi geçici mecliste bize yer verilmedi bakanlık öteki ilgili devlet içinde görevler bizlere verilmedi, bu haksızlığa karşı Irak Türklerinin milli mücadelesi sonsuza dek devam ederek özveriliğe katılmakla tüm istekleri elde edilmeye kanla, canla milli mücadele davamız sürecektir.

Irak Türkleri 9- Nisan 2003 tarihinden Saddam rejimi düştükten hiçbir yakma yandırma öldürme yok etme tapu nüfus  sayım daireleri çalmadılar talan etmediler, buda gösteriyor ki, Türkler her bir bakımdan milletlerine topraklarına yerlerine bağlıdırlar.   

Irak Türkleri her zaman olduğu gibi Irak’ı bölme parçalamaya kalkmadılar, teröre karşı durdular, Irak’ın toprak bütünlüğünü, birliğini düşündüler, Türkler Mezhep, ırk ayrımı yapmadılar,her zaman federasyona karşı olarak, Irak’ı bölme hıyanet saymaktadırlar.

Irak Türkleri kuzeyde, orta, güneyde bile yaşamaktadırlar, çoğunluk olarak Kerkük, Erbil, Diyala, Vasit, Bağdat, Musul, Hilla, Basra, ve başka yerlerde yaşamaktadırlar. 

Irak Türkleri, hiçbir Irak halkının hakları isteklerine karşı durmadı, Irak’ta demokrasinin uygulanmasını bir an önce isteyerek, çalışarak Türklerin tüm milli ana haklarını almaya, partiler kuruluşlar kurmaya, tüm düşmanlara, iki gönüllü, yüzlü insanlar karşı vererek her vatandaşın bir an önce demokrasi yolda yasaya bağlı olarak adaletle her insan haklarını almalıdır düşündüler.

Irak Türkleri vatanları Irak’tan bir parça sayılarak, Türk topluluğundan olarak devlete, hakka, yasaya, saygı göstermektedirler.

Kendi topraklarında demokrasi altında yaşamayı isteyerek tüm milli kültürel barışçı yollarla hakların onlara tanımaları uğrunda mücadele etmektedirler.

Irak Türkleri Irak’ın birliğine demokrasi, çoğul parti parlamantor sistemle, insan haklarına saygı göstermekle yasa uygulamasıyla Mezhep, ırk, iklim, bölge ayrımı olmadan, tüm milletlerin yerel özelliklerine önem vermekle, tüm Irak’ın bölgelerinde gelirini, ekonomisini adil bir şekilde paylaşmalı ayrımlılık yapmadan.

Irak Türklerin tarihi kültürü uygarlığı tüm dünya Türkleri ile birleşerek onlarla Din, millet, ırk , kan, dil uygarlık tarih bağlığı bulunmaktadır. Dünya Türkleri Türkiye, Türkmenistan, Özbekistan, Azerbaycan, Tacikistan, Batı Trakya, Bosna Hersek, Tataritan, Cenin, Colan, Heleb, Lazikiya, Gagavuz, Kızıl deriler, Kosova, Çaçanistan, Tebriz, Güney, kuzey Azerbaycan, Erdebil, Kara bağ, Kerkük, Erbil, Ankara, İstanbul, İskenderun, Adana köy, Filistin Türkleri, Sibirya, Abaza, Kafkasya, Çin Türkleri, Avrupa Türkleri ile kan, ırk, din, bir kültür uygarlık özel önemli ilişkileri bulunmaktadır, tüm dünya Türkleri arasında bir ayrım bulunmamaktadır .

Buda Irak milletini ilgilendirmez, Dünya Türkleri tam olarak 300 milyonun üstünde olarak Irak’ın istikrarını toprak, millet birliğine önem vermeleri saygı göstermeleri biricik görevlerindendir,.

 Irak Türkleri tüm Türk dünyasından bir parça olarak, Türkiye’de Irak’ın toprak, millet bütünlüğüne önem vermektedir,

Dil birliği en önemli unsurdur Türkler arasında hiç mezhep, şehir, köy ayrımı olmayarak Türkler hiçbir zaman ayrımcılık yapmadılar, onları mezhep ayırtmadı, onlar tüm dünya Türklerinin bir parçasıdır, milli davaları için her şeylerini verdiler adadılar.

Irak Türkleri Ural Altaylara bağlı olmakla tüm Arap devletlerinin, dünyanın her yerinde, köy, şehir ilçelerinde tüm Irak’ın ve dünyanın her yerinde, toprağında bulunmaktadırlar.

Irak Türkleri arasında boy, oymaklar, aile sistemi sürerek Zaho , Telafer kuzeyi Bedre Cesam Zarbatiye uzanarak, Türkler Zaho, Semil,  Musul, Nebi Yunus, Devasa, Bab Top, Sincar ilçesinde de  Türkler yaşayarak, Türk Yezidi diye tanınmaktadırlar.

Türkler Hamdaniya ilçesi, Kara kuş ilçesinde Bayat, Sarılıya, Şebek, Bacalan oymakları yaşamaktadırlar.

Türkler karakol, Aziziye Vasit orta kesimde Irak’ın güneyi, Ayrıca Musul, Dohuk , Erbil, Kerkük, Diyala, Bağdat, Basra, Nasırıya, Hilla Vasit, Ambar, İmara, Kut, Bedre Cesam, etrafında, Bağdat’ta 900 bin Türk Azami ya, Sefine, Rağbet hatun, Veziriye, İvaziye, Selman bek, Şaib, Baya, Kerede dahil, Kazımıya, Tel Mehmet, Hey Muntasir, Çadiriya ve Bağdat’ın başka yerlerinde yaşamaktadırlar.

Irak Türkleri önceden Tasloca, Bazyan, Dergizin, Süleyman iyenin üçte biri Türk idi.

Şimdiye kadar çok sayıda Türkler Köy sancak, Taktak, Ağcalar, Çimen, Şehrezor, Kara İncir, Çamçamal da yaşamaktadır   ..

Irak’ın her bucağın de Tanılan Türkmen oymakları, boyları, aileleri tanınmaktadır.

Bugün Bayat Oymakları, Boyları Irak’ın her yerinde ve Türkiye, Azerbaycan, bir çok yerlerde yaşamaktadırlar, genellikle Türk şehri Kerkük, Musul, Diyala, Bağdat, Hilla, Hamdaniya, Hanekın, Kızlarbat  Dakuk, Karatepe, Altunköprü, Kara han ve ona bağlı Topraklar, Türk Bayatların yaşamış oldukları köyler, şehirler, ilçelerden, Abut,

Albu hasan, Bastamlı, Çardağlı- çardaklı, Kara naz, ve bir bölümleri Basra, Hilla, Kabala, Necef, Bağdat ve başka yerlerde, 1957 Nüfusuna dayanarak, Bayat oymakları Kerkük’te nüfusları 19/ 455 ayrıca 1990 yılında yalnız Kerkük şehrinde Bayat oymaklarının nüfusu 300 bini bulmaktaydı .

Bayat oymaklarının tanılan Türkmen oymakları ile bağlılıkları bu oymaklarla ilişkileri olmuştur.

Pir Ahmetli, İzetdinlı, Allı ballı, Mahmutlu, Faris bekli, Alı Musalı, Abutlu, Zengülü, Sayatlı, Karanazlı, Bir avcılı, Hasa darlı, Kalaylı, Kahyalı, Keremli, Şuhurlu, Tezekli, Kuşçulu, Kenneli,yaşamış oldukları köylerse Alı saray küçük ve büyük aşağı yukarı, sıdık, sındık , Bastamlı, Pir Ahmet, Adud, Emirli, Sayat, küçük Dombalan dere, büyük Dombalan dere, Albu hasan, Bir avcılı, hasa darlı, Yeşil Tepe, Kara naz, Zengülü, Başa gelen, Çardağlı, taretli, Basas , Babalan,Bablan, yengice, Üç tepe, Kuşçu, Delele, el boğmaz, Süleyman bek, ilancıya, yalancıya, Casım bek, Albu ganam.

Ayrıca Bayat Türkmenleri Musul Abaza, Basan, Kara yatağ, Selamiye, Şenif, Şirin han, tez harap, Yarımca, buların tam bağlılığı Türkmen boyu oymağı Oğuz ile birdir, ve uzantıları Hamadan, Şehrezor ulaşarak Aslan Türkmen’i ailesinden olarak, Emir Kapçak ise  yuvaca beni, tat kızıl başlar Musul, Eymur, emirli, Kerkük, Tuzhurmatu, bu oymaklarla tanınmaktadırlar, Beğdeli, Harben delo, Bayat, Iha adlu, kızık, ucacorlu, koçlu, bicenek, döker,Kınık, Eymur, Bahadırlı, Kara koyunlu, ayrıca Bayat bunlarla tanınmaktadır, bedeli, Salor, Tuzhurmatu, Şebekleri, Salğılar, Beğdeli, Şılamlu, Reşidiye,  Şirin han, Selamiye, Olalı, Uçuşlu, Kerkük’te ise Ceddu, Telafer de ise bir nadir, çökçelu, Murat oğlu, Muradıya, Bayat abağı , Bacvanlu, Bacvan baç alan, Diyala de ise Kara ulus ilçesi  kara boğa köyü ve tatarlar

.

Salihı oymağına gelince Cemil çocuklarından olarak Kerkük, Musul  Diyala da beş köy vardır, Salihli olarak Yağmur, Tatatrlu, habeb, Tatar, be beş kola ayrılmaktadır, Yuva, Bekdıli, Görünür, Mavulu ayrıca Telafer de bulunmaktadır,.

Sarılı oymağı ise, Sarılı Erbil, Musul, Kerkük’te Kakayı da onlardan bir parçadır, ayrıca Sarılı Türk oymağı Türkiye ve Azerbaycan da bulunmaktadır, Hıdır,Verdek Şebek, Kara tepede yaşamaktadırlar.

Bağdat’ta ise çok sayıda Türk oymakları, Aileleri, boyları yaşamaktadır, bunlardan Yağcı, İzmir Urfa, Bettül, Urfa evi, Zizalı, Erzurumlu, Tokatlı, Çadırlı, Defterdar, Kelamcı, Kazançi, Paçacı, Kaymakçı, Eczanacı, Sabuncu, Arzuhalci, Silahtar, Bayraktar, El Haydarı, El Şehli, Deveci, Muratlı, Özbekli, Arabacı.

Musul da ise Deveci, Sabuncu, Katırcı, Acemler, Ara bağlar, Irak!’ı Musullu Mislavu, Sıvamı, Seyitler, Topçu, Silahtar, Özbekler, Alemdar.

Kerkük’te ise Iraklı, Tokatlı, Cebbarlı Talabani, Tikriti, Azavi, Oğuz, Hıristiyan Türkmen Kale Gavuru oymakları, Kere betitler Hindiler, Kıldanı, Şamnas, İshak, Mesih, Cico.

Tanılan Türkmen oymaklarından Bektaşi, Nakışbandı dini bir yola bağlı Koca Yakuplar, Kırdarlar, Bedriler, Azeri, Slavlar.

Irak devleti kurulmadan önce ilk millet olan Türkler buraları kendi yurtları toprakları olan anayurt seçerek, ilk millet olarak uygarlığı yaratarak, büyük İmparator, atabeyler, devletler kurmuşlardır .

Türkler milattan 600 – 200 yıllarda ataları tarafından kurmuşladır, Irak Türkleri doğu Türkistan orta asıya, Azerbaycan, Kafkasya doğu Avrupa, Anadolu, Orta doğu ve Irak, İran, Suriye ‘ye dayanmaktadır.

Irak Türkleri çok önemli bir  kültür, yüce tarih kaynağı olmakla çağın en önemli uygarlığı, yüce Türkçülük tarihini yazmışlardır.

Tarihe dayanarak Sümerler Türk oymaklarında olarak bunun yanında yüzlerce Türk boy, aile oymaklar Irak toprakları Türkmeneli ne dağılmışlardır.

Ayrıca Irak’lı Türklerin aile, boy, oymakları Türk dünyasının bir çok yerinde görünmektedir .

Irak Türkleri bu topraklarda devletler kurmuşlardır, bir çok tarih yazarları Irak Türklerinin Bayat soyu oymaklarından Boz oka bağlıdır.

Irak Türkleri çoğunluk Bayat oymaklarından olarak her dönemde değişik politikalara acı zorlu durumlara düşmüşlerdir.

Irak Türkleri Türkmen elinin her bir yerinde uzun çağlardan beri devletler, İmparatorlar, Atabeyler Irak’ın kuzeyinde ve güneyinde, Orta kesiminde kurmuşlardır.

İster Amavi devleti ister Abbasi 750 yılında Irak Türkleri büyük önde olarak Kut, Vasit şehirleri en büyük Türkmen şehri yerleşim merkezi olarak bir çok Türkmen oymakları Araplaşmışlardır .

Vasit ve Basra Türkmen şehirleri olarak tanınmıştır, eskiden Basra, Vasit, Bağdat, Samarra Irak Türklerinin en büyük yoğunluk şehirleri olmuştur.

Irak Türkleri büyük güçlere sahip olarak politika, devlet idari alanında yetenekli Deyrezur, Kerkük, Erbil, Süleyman iye kapsayan bu bölgeler onların ellerindeymiş, 1055 yılında Selçuk döneminde Irak’a giren Tuğrul bey bu ülkenin Türk olduğu görevi görerek ülkeyi kurtarmıştır .

böylece Türkmen Selçuklu Türkmen devleti 1194- 1118 kurulmuştur 95 yıl hüküm sürmüştür, sonradan kuzey Irak’ta Atabeyler kuruluşuyla çok önem taşmaya başlamıştır .

Türkmen devletinin kuruluşu Türkmen tarihi bakımından, Irak’ın kuzey, orta bölgelerinde siyasi, kültürel, imar yapım, kalkınma, bilgi alanında, yününde önemli gelişmeler sağlamıştır.

Osmanlı İmparatorluğu bir Türkmen devleti olmakla 1118- 1508 yıllarında kuzey Irak’ta kurmuş oldukları devletler, Atabeyler şunlardır.

1-   Irak Selçuklu devleti.

2-   Atabey devleti, Musul Atabeyi  

3-   Erbil Atabeyi .

4-   Kerkük Türkmen Kıpçak Atabeyi.

5-   İlhanlı devleti .

6-   Celairi devleti .

7-   Kara koyunlu devleti.

8-   Ak koyunlu devleti.

Bu devletler Türkmen oymaklarından ulaşmaktadır.

Bunların yanında sayıları çok olarak yerleşim alanları geniş büyük oymak Bayat önde görünmektedir, Irak’ın her bir yerinde Bayat oymakları dağılmıştır.

Günümüzde Irak’ın kuzey, güneyinde, doğusunda, batısında çoğunluk Bağdat, Hilla, Ambar, Salahattin, Basra da bulunmaktadırlar,Türkmen kimliklerini kurarak dilleri normal olarak düzen kurmuşlardır, Irak’ın her bir yerinde oymakların benzerleri her bir yerde Türk dünyasında aynı oymak görünmektedir .

Bu oymaklardan Muratlı : Telafer, Tuzhurmatu, Tazehurmatu.

İlhanlar: Dakuk, Telafer, bir mahalle adı bulunmaktadır.

Sarılar : Telafer, Kerkük, Dakuk, Erbil.

Kasaplı : Telafer, Evgini, Mahlebi, Şirin han.

Neftçi: Kerkük, Mandallı, Hanekın, Azerbaycan.

Irak Türkleri topraklarına, devletlerine, yüce tarihlerine bağlanarak doğru temiz vatandaş olmakla her türlü yönetimler tarafından  asimilasyon yıldırma, yok etme işkenceye, baskıya uğrayarak siyasi, ekonomik, varlıklarına, kimliklerine el koyarak Irak topraklarından onları koparmakla her türlü kanlı katliamlara, soykırımlara maruz kalmışlardır.    

Tüm baskılara rağmen Irak Türkleri milli dava çapaları ile ayakta durarak büyük bir millet olduklarını ispat etmişlerdir .

Irak başına gelen diktatörler, yönetimler Türkmen olan oymakları kendi dillerinden kökenlerinden vazgeçmelerini Arap oymakları olduklarını zor yazdırmışlardır, zorla Arap oymaklarına yazılan Türkmenler kendi Türk kimliklerine dönerek diktatörlük dönemini yok ederek kendi oymaklarına bağlı olarak yerlerini topraklarını benliklerini kurumalıdırlar..

Irak Türkleri Oğuz boylarından olarak Türkmen Bayat oymaklarından öne gelmektedir, Bayat oymakları Selçuklular döneminden Irak’a  yerleşmişlerdir .

Bayat oymakları Anadolu, Azerbaycan, Irak Suriye, İran Filetsin de bir çok Türk dünyasında izleri bulunan Bayat oymaklarına bağlı olan Irak Bayat makamı birde Azerbaycan Türk cumhuriyetinde cinaslı olan Kerkük hoyratlarına Bayatılar söylenmektedir .

Bayat oymakları Oğuz Türkmen boyları 24 bölüme ayrılmakla bir boyu bayat oymaklarıdır, buda Oğuz hanın oğullarının, Gün han adlı oğlunun oğlu Bayat (Boz Ok)  boylarındandır .

Kaynakça:Kaşgarlı Mahmut (Divan Lügat Türk) 1916 İstanbul Bayat devlet sahibi ve İzzet Saltanat  sahibi kutsal İlah El Kamus El Türki  El Cedit Türk dil kurumu baskısı Ankara 1959 Faruk Sümer Oğuzlar Ve Türkmenler Bayatlar Hazar denizine uzanan Türk İmparatorluğun kuruluşlarında büyük roller oynamışlardır .

Irak’ta olan Bayatlılar on üç oymağı olarak her oymakta gruplara, bölümlere ayrılmıştır. .

Bayatılar Osmanlı ordusu yanında olarak İngiliz gücüne karşı durarak direniş hareketine katılmışlardır, Irak tarihçisi Abbas El Azavi kitabında, Bayatılar en eski Türkmen oymaklarından olarak önce Vasit şehrinde yaşayarak sonradan çok sayıda Bayatılar Türkmen şehri Kerkük’e yerleşmişlerdir.

Başka bölgelere de yerleşen Bayat oymaklarının ortalarına Arap oymakları karışmıştır .

Bayatılar Moğol’dan çağlar önceleri Irak’a yerleşmişlerdir .

Irak’ta yaşayan Türkmen Bayat oymakları, eskiden El Ambar şehrine bağlı Kaim El Cabiriye bölgesine yerleşerek, bunlardan bir bölümleri Halis, Bağdat, Hilla, Kut, Hadise, Mendili, Dura, Kubbeyse, Musul, Emirli, ve Süleyman Bek, ayrıca Irak’ın her yerlerine güneyine dağılmışlardır .

El Emiri Bayat boyuna bağlı olanlar Nisan, Diyala, Babil, Hilla şehirlerine geniş yer almışlardır.

ayrıca Kızlarbat, Şahrban, Mendili, Zırbatıya, Bedre Cesam, Kazaniya, Kenan, Mensurıya, Adanaköy, Hanekın, Kifri, Karatepe,  Hadise, Tuzhurmatu, Altunköprü, Kara naz ve bir çok yerlere değilmiştir .

Irak’ta Bayat boyu oymaklarından tanılan önemli yerlerde çalışan  Türkmen aileleri ön kazanmışlardır, bunlardan Hayat Terzi ailesi, Haydarı, Kene, ailesi, Şehli yoğun bir biçimde Bayatılar Tuzhurmatu ile Karatepe, Kerkük, Hilla, Bağdat, ve güneyde görünmektedirler, bunların yanında bir çok bayatılar bu Türkmen bölgelerine dağılmışlardır .

1- Yukarı Alı Saray.

2- Aşağı Alı Saray.

3- Sandıç.

4- Abbul.

5-Küçük Dombalan dere.   

6- Büyük Dombalan dere.

7- Yeşil Tepe.

8- Amirli.

9- Batamlı.

10- Karanaz.

11-Yengice .

12- Çardaklı.

13- Üçtepe.

14- Süleyman Bek.

15- Al Yağmur .

16- Reşidiye .

17- Bir Avcılı.

18- Albu Hasan. 

19- Albu Hüseyin.

20- Ruveyzet.

Bayat Aşiretleri

 Batamlı :

1- Allı Ballılar .

2- Kara koyunlar.

3- Mahmutlar .

4- Celevliler.

5- İzzeddinliler.

Karanaz Bayat kollarından olmakla çoğunlukları Musul, Kerkük’e yerleşmişlerdir .

Ve Karanaz adında tanınan bir Türkmen köyü Tuzhurmatu ilçesine bağlıdır.

Bayatlılar ayrıca Biravcılı köyünü kurarak bir bölüm  bu köyün halkı İran Azerbaycan’ına göç etmişlerdir .

Dakuk yakınında Lasin köyüne yerleşmişlerdir, bir bölüm Biravcılar Bağdat’ta bulunmaktadırlar, bir bölümü de Keçikıran, Pir Ahmet, Kalacığ’a köyünde bulunmaktadırlar.

Biravcılı de tanınan Türkmen ailelerinden Kargabegler, Hilavlılar ve  İsmailliler.

Biravcılı ye yakın Dombalan Degirmani, Dombalan deresi, Kazım Tepesi, Anaç Ark, Bulker, Hasa darlı, Fars Begli, Abdullu, Alı Musalı, Zenkllu, Kalaylı, Ketilli, Sayaldı, İsmail Bekli, Elbu Abbo, Elbu Necim ,Elbu Hüseyin , Elbu Hasan .

Bir bölüm Bayat oymağı Tuzhurmatu ilçesine bağlı Amirli böceğinde yaşamaktadırlar bunlardan Bekler, Abuşli, Kahyalılar, Zerbelli, Keremli,Ayışlı, Bakdıli, Zeynelli .

Muratlı oymağı: büyük Bayat oymağının bir parçası olarak Irak’ın her bir yerine dağılmıştır, önceden Kahyalar olan  adları bugün Tazehurmatu da yaşayan Türkiye Çoruma bağlı  bir Türkmen  köyüdür ve Türkiye’nin birkaç şehrine bağlı Muratlı köyü Türkmen olarak bulunmaktadır.

Muratlı ye bağlı olan oymaklarsa Kalaylı, Deli Veli, Kuşçular ise Bayat oymaklarının bir kolu olarak tanınmaktadır.

Kuşçular önce Samera şehrinde yaşayarak günümüzde Tuzhurmatu, Kifri, Karatepe, Yengice, Türkiye Gaziantep, Diyarbakır, Azerbaycan, Özbekistan da yaşamaktadırlar .

Kuşçular Türkmen davasına yakın olarak Türkçülüğü savunmaktandılar, aynı zamanda  Kuşçular Çemençal, Sandıç, Büyük Kuşçu, küçük kuşçu köylerinde  yaşamaktadırlar, bir bölüm Kuşçular Musul Türkmen köylerinde kimliklerini kurmaktadırlar, tanınan Bayat oymaklarından Şehseven, (Şahsuvar) burada İsmail Safavini kastetmektedir.

Bayat oymaklarından Biravcılı ve Kelevent, Pir Ahmet (Ali Nasır- Elbu Halit)  Kelevent Tuzhurmatu Kokes köyünde yaşamaktadırlar, ve üç kola ayrılırlar Kuşkavan Elbu Haydar, Elbu Can, ve bu oymaklara ayrılmaktadır Ruveyzet, Çayır, Kamber Ağa, Asaflı, Saraylı, İlhanlı, Tataran, Azerbaycan, göç ederek Tuzhurmatu ilçesine yarleşmişlerdir.

Ayrıca Saraylı Telafer ilçesinde büyük bölümü bulunmaktadır, ve bir mahalle adıdır .

Bayat, Saraylı çoğunluğu olan Karatepe görünmektedir, büyük Türkmen yazarı Mustafa Cevat Karatepe saraylı olduğu bellidir .

Gulamlı Derviş Alı Tuzhurmatu ilçesindendir, Salahattin, Tuzhurmatu ve Amirlide yaşayan oymaklardan Kaliliye, Kertiliye , Kahalar, Zorbekiye bulunmaktadır.

Musul, Neyneva,Telafer de olan oymaklardan Amirli, Selamiye köyü, Mulla ağabeydin oymağı, El Hasan oymağı Şelal oymağı, Meyase oymağı, El Cebre oymağı, Mahalebiye, Telafer, Karanaz, Tuzhurmatu, Asaf  Tuzhurmatu, Besat Telafer köyleri, Karayatağ Musul Hamdaniya Musul, Selamiye, Şennif, Şerihan,(şirin han) Tez Harap , Yarımca, Ebzah, Karakuş, Hamdaniyede hep Bayat oymaklarındandır.

Derzi oymağı : Bayatlı olarak kuzey orta Kadı köy, Kaziye, Hadba, Endülüs ve Sakafa semtinde yaşamaktadırlar .

ayrıca Hamdaniya ilçesine bağlı bu köylerde, Bayat oymaklarının bu kolları bulunmaktadır, Mulla ağabeydin, Hasan Oğulları, Elbu İbrahim, Hallu Oğulları, Elbu Hallu, Ayrıca Şebek Türkmen köylerinde yaşamaktadırlar .

Meyase oymağı: Kakaşe, Karayatağ, Selamiye de bulunmaktadır.

Musul da yaşamak üzere iki kola ayrılmışlardır bunlardan Mustafalar, Ahmetliler..

Kara Yatak köyünde Bayatlılar :

Selamiye, Amirli, Şebek ve Arafat bugün Bayatlılar Musul, Sincar Meydan kolu, Sibane’ye Afgani, Bul tepe, Buhur, Kırmızı Arfi, Elmıstah, Şeh İbrahim, Alhamra, Termi, Kıbık,Tel Gazu, Haraib  Cemaş, Cuma, Mal Viran..

Musul da Nebi Yunus, Faysaliye, Mensur, Kabak tepe, Kaziye, Reşidiye, Şerihan, Kara koyunlu, Karayatağ, Selamiye, Yarımca, Kızırahre, Tez Harab, Babnit,Bab Niyet, Arabçiye, Gökçeli, Toprak  Ziyaret, Hazne tepe, Keberli, Zehre Hatun, Tercile, Karatepe, Orta Harab Cenci, Şakuli, Seyitler, Bahamze, Şebek, Türkmen muslavi.

Kotalılar oymağı .

Yasinler :Kara koyunlu  köyünde yaşamaktadır.

Şemam Oymağı :Amirli, Reşidiye de, Arafat oymağı Selamiye, Mavili Reşidiye, Abdeli, Deveci Telafer, Musul .

Nakib :Samera, Türkiye, Kerkük, Erbil .

Aferi :Telafer Albu devle, al Abuş, al Vahap, Abdullah, al Fahu ve al Türki.

Musul’un düşen Telafer şehri 70 km kuzey batısındadır .

Telafer tarih öncesi orta taş devrine dayanarak kuruluşu Türkmenler hicri 8 yüz yıllarında buraya yerleşmişlerdir .

1917 tarihinde ilçe olmuştur ,Telafer Türkmen İngilizlere karşı 1920 de kaç, kaç ayaklanmada 1918 yılında İngiliz tarafından işgal olmuştur, bu ilçeden başlayan İngilizlere karşı devrim sonradan güneye ve Irak’ın bir çok yerine dağılmıştır .

Telafer uzun yıllardan Türkmen bölgesidir Selçuklu toprakları miladı 12 yüz yılda Atabey devleti 13 yüz İlhanlı devleti, 14 yüz yıllarında Celairi devletine katılmıştır .

(Edmon Kürt Türk 1957 ) Rezzak İsa Muhtar, ( Muhtar Coğrafiyet el Irak Bağdat 1922).

Tarihçi Abdulrezzak El Hasani El Irak kadimen ve Hadisen Bağdat 1982 görüşüne göre Telafer Türkmenleri Moğol Taymurlenk miladı 1639  Sultan Murat askerine katılmıştır .

(Kahtan Abboş, Simon Lodik El Rafidan kitabında ) Ak koyunlu, Kara koyunlu oldukları,Himmetli,İlhanlı beyli İlhanlı, Ali Develi,Nadirli, Babalar(Mavili), Bekler, Çeyizli Ferhatlılar, Saraylılar, Habaylı, Harbo, Demirciler , Kasaplar,Mavili, Birnadarlılar, Mavili Alay Beyli,Acemli, Şehvani (El –Muhallebiye Bucağı) Allah Verdi,

Ayvazlı, El- Beyan , Bezeli ,Seyitler, Çelebi, Çolak, Zelha ,Gergeri, Naccar, Himmetli, Efendi, Hanlılar,Kara koyunlu, Hafız Evi , Selbi, Kurutlu,  kabaklı, Acanlı, Caferli Deccali, Gasanlı, Hamoli, Cedu, Cafer, Bakkal, Hebişli, Babalı, Cerrah, Faris, İlikli, Varkalı, Baba, Kenne, Al Halef, Alzzo ve kasaplara ayrılır Zülfikar, Şeyh Selbi, Ciri Ayaşil. Bunlar Neyneva ,Telafer Afgani da Musul da Türkmen tanınmaktadırlar.

Bunlardan  Aba Altın, Uzeyır, Al Şerva, Al Sultan / Halay Bey, Al Amurac, Hamule, Halay Bey, Musullu, Al Süleyman / Çolak, Zeynelabdin, El Hiniş, Abdullah, Zelha, Azmi, Zellu.

Çelebi oymağı , Çolak oymağı .

Mavalı  oymağının bir kolu olarak Kara koyunlu Muhallebiye,Reşidiye 1411- 1470  yıllarında hüküm sürmüşlerdir.

Kara koyunlu devleti kurmuşlardır.

Muhammed Yunus Abdullah El Seyit Vahap El Saiğ’ın Tarih El Musul kitabına göre Musul’a  Reşidiye, Selamiye Telafer çoğunluk Kara koyunludur Kubbe, Kazıya, Şirin han.

Kaplan oymağı: Bağdat Telafer Türkiye, Suriye.

Kasaplar: Afgani Şeh İbrahim .

Neftçi oymağı Kerkük, Mendili, Hanekın.

Alay Beyi Muhallebiye, Telafer.

Ferhatlar:Telafer ve bu kollara ayrılır Yunuslu , Hasanlı,  Ferhatlı, Vahaplı, Yasinli, Yetimli,Bekirli, Asili, Berkli,  Hudoli, Çobanlı   Kerkük, Telafer.

Ali han beyi: Telafer Diyar Bekir, Bağdat,

Al Şiş: Telafer, Bağdat, Musul.

Davutlu oymağı: Telafer, Tatarıstan, Tuzhurmatu.

Beygat: El Faris, El Hamdan, Musul, Kerkük, Ahmetli, Davudiye Süleyman iye, El Mehdi .

Himmetli oymağı: Telafer, Hasan Köy.

Hayiş, İlyas, Abbaş,Azzam, Şeze, Acem, Şeru,Telafer .

Bayraktar oymağı:Zikar, Orta Fırat, Basra, Korna, Telafer ve Beni Malik bayraktar Türkmen oymağındandır.

Mavililer oymağı :Mavili Şii Bektaşi dır Musul,

Selamiye ,Anbar, Hadise Telafer’de Kaplan, Kareliler oymağından bir koldur.

Sarili, Saruli oymağı : Musul, Selamiye, Anbar , Hadise .

Kaplan, Karalılar, Anbar, Telafer, Musul, Selamiye .

Sariliye oymağı : El-Güveyr bucağı yukarı  Zab, Musul, Erbil

tel leben, Bisatlı, Kibirli ve Harabe Sultan buna dair tarihçi Abbas  El Azzavi sarılının bir Türkmen oymağını  Aşair El Irak kitabında göstermektedir.

14 yüz yılında Şehrezur, Erbil hüküm sürmüştür .

Türkmen  Sarili oymağı: Derbent, Sarili, Verdek, Tel El Leben,

Kara kuş, Hamdaniya, Safiye, Matrat, Sarili, Fethava, Kelek Yasin Ağa, Zenkllu, Tel  Hait, Kenz Han, Telhamit, Köprülü, Haraba Sultan, Zehra Hatun.ayrıca Sarılı bugün Türkmen Kakaiyeden bir grup sayılarak Kara koyunlu oymağının kollarındandır.

 Dedeler: Kakaiye  Erbil, Musul, Hanekın,ve Kerkük’ün bir köyüdür Ak Koyunluya bağlıdır (Tufan Gündüz Anadolu Aşiretleri Ankara 1970ve Mevsuat El Aşair El Irak’ı ye ).

Hitln oymağı: çoğunluk Tuzhurmatu Türkmen oymakları Azerbaycan, Hazardan gelmişlerdir .

Bender oymağı : (Bender Ali , Azerbaycan , Şeh İsmail  Safavi ).

Çayır oymağı : Irak – Azerbaycan , Tuzhurmatu, Şeyh Çayır Kanber bağlıdırlar.

Kara Ulus oymağı: Hamrin dağı Mendili, Hanekın, Kerkük, Telafer,Musul, Türkiye’nin bir çok yerlerinde Neftçi Kara Ulustan bir parçadır Tatar Moğol’durlar, Kara Ulustan ayrılan kollarsa Cermo, , Silel, Havasiye,Yetkoker, Kıbrat, Abbas ve Azzavi.

Asaflı : büyük Bayatlı aşiretidir Azerbaycan , Tuzhurmatu, Süleyman bek , Erbil .

Musevi oymağı: Tuzhurmatu, Telafer Bağdat, kolları Seyitler Rıza, Seyit Nazım, Muhammed,

Seyit Hasan oymağı:

Defe oymağı:Tuzhurmatu yaşarlar kolları ise Közle diye tanınarak Hilla ve Kufe de bulunmaktadırlar.

Vandavi, Vandayı oymağı: Kifri, Diyala, Hodeli diye tanınarak  Türkiye’den buraya yerleşmişlerdir.

Gulamlılar: Tuzhurmatu, Hanekın, İran.

İlhanlılar: Erbil, Tuzhurmatu, Telafer,Türkiye.

Şınavlılar:                  Tuzhurmatu, Tazehurmatu.

Kulaksızlar: Tazehurmatu.

Maruflar: Tuzhurmatu .

Köremusalılar:  Tuzhurmatu.

Görem: Tuzhurmatu.

Demirciler: Tuzhurmatu, Tazehurmatu, Kerkük, Erbil, Dakuk, Türkiye.

Ağalar: Tuzhurmatu, Bağdat, Altınköprü, Azerbaycan.

El Celili oymağı: Dakuk, Musul, Bağdat.

Kahya oymağı: Musul,Kerkük, Dakuk, Tuzhurmatu, Tisin, Kahya İlhanlı ve Demirci koluna ayrılmaktadır.

İlhanlı oymağı: 656 hicri Irak’ta hüküm sürmüşlerdir .

Efendi ailesi: Bağdat, Karatepe , Kerkük,Musul, Erbil.

Şeyhler oymağı: Dakuk, Kerkük, Bağdat’ta Şehli söylenmektedir, ve bu kollara ayrılmaktadır.

Baba Hasan oymağı

Şeyh Sofi oymağı

Şeyh Ahmet oymağı

Şeyh Mahmut oymağı.

Karakol oymağı: Kara ğol 1258 miladi Irak Bağdat’ta yerleşmişlerdir Vasit, Kut, Aziziye ilçesi EL Mahmudiye, El Rufai, Zikar vilayeti El Nasır böceği, El Kasır, El Aziziye, El Yusufiye, Abu garip, El Diyuni, Karmet Ali, El Havice, Divaniye, Kerkük bugün yaşamaktadırlar Bayat oymağından sonra ikinci büyük Türkmen oymağı sayılmaktadırlar .

Tartan oymağı: 656 Irak’a yerleşmişlerdir Hamrin El Uzaym Koke Can Aşağı Ali Saray,Kara tepe, Ayın Leyla, ve Telafer, Bağdat’ta  yaşamaktadırlar. Ve Tatran adında bir mahalle ve bir Cami bulunmaktadır.

Ayrıca Tatran bu kollara ayrılmaktadır.

Albu Yunus: Uzaym bucağı Gökcan köyünde yaşıyorlar.

Hotliye : Uzaym bucağı Ayn Leyla köyünde yerleşmişlerdir .

Elbu Yasin: Karatepe, Dakuk .

El Umeyşat: Karatepe Aşağı Ali Saray köyündedirler.

El Beygat ( Beyler): Karatepe Aşağı Ali Saray köyünde yaşıyorlar.

Çoban oymağı: Beylik kuran Türkmen oymağı olarak Bartılla, Başika, Hazne tepe, Kibirli, Küçük Bende, Büyük Bende ve Karatepe, bir bölüm kolları Neyneva, Musul Dicle ırmağı yakasına yerleşmişlerdir, ayrıca Harabe, büyük Dokun, Konzed köyleri ile Kerkük, Türkiye, Azerbaycan yaşamaktadırlar.

Salihı oymağı:  

Kerkük, Musul, Selahaddin, Erbil, Diyala, Süleyman iye, Kızlarbat, Kifri, Salih bey köyü Suriye de büyük Türkmen oymağı olarak yerleşmişlerdir.

Haseki oymağı:

Tuzhurmatu, Kerkük, Suriye yaşayarak şu kollara ayrılmışlardır.

Ahmetli

Abboş

Ustalar

Beyler

Bacalan oymağı :

Bac, vergi alan demektir Musul, Ömer Kan, Toprak Ziyaret , Tel Yakup, Bişbita ile bu kollara ayrılmaktadırlar.

Kazanlı, Dar hurma, Cevar Kelav, Hazravend, Heyvanlı, Hacılar

( kır kaleye bağlı ilçe adı ) Şirevend, Kalavun, Karıbe,Van, Bacalan ile Şebek dilleri Türkçe olarak hiçbir ayrım aralarında yoktur.

Cizani oymağı: Kut, Vasit, Aziziye, Bedre Cesam.

Ağa oymağı: Altunköprü, Kut, Vasit, Bedre Cesam, İran, Türkiye, Azerbaycan,Tuzhurmatu.

Halidi oymağı: Kut, Vasit, Kerkük, Aziziye, Yahyava, Bağdat.

Türk Yezidiye:

Sincar, Telafer.

Tokmaklı, Ocuşlu oymağı:

Türk alan köyü,  Musul, Yengice, Kerkük’e bağlı köyler.

Türkmen Şebek oymakları:

50 köyden fazla olarak 90 bine nüfusları bulunarak 447 yılında  Irak’a yerleşmişlerdir,bugün Musul köylerinde Iran, Türkiye’de Kızıl başlarla tanınmıştır .

Şebekler çoğunluk bu köylerde yaşamaktadır.

Abbasi’ye, Arpacı, Ali Bek, Babı Niyet,Basahre, Başika,Bavize, Bazvaya, Tedın Baybuğ, Besan, Bılavat, Besteli, Cinci, Celevhan ,Dervişler, Fazıliye,Gökçeli, Arap Sultan, Hazne Bent, Hazne Tepe ,Karaşor, Hızır elyas , Karatepe Şebek,Karakoyun, Kazı Köy, Karayatağ , Kehriz, Kibarlı, Tilyare , Kör Gariban, Tercile, Minare Şebek,Tez Harab, Topzava, Meşrefe, Toprak Ziyaret, Yarımca, Ömer Kan , Ömer Kapçı, Yengi Bisatlı, Seyitler, Selamiye, Şemsiyat, Şirin Han, Yunus Peygamber, Şeyh Emir, Zehra Hatun.

Bir çok bölüm Türkmen Şebekler Bacuvan(Bacvan) Bac – Alan  köylerinde dilleri Türkçe olarak yaşamaktadırlar bunlardan Topzava Şebek, Karaşor, Tercile, Biir Hillan,Ciryohan, Telamud, Bilvat Kehriz,Orta Harab, Cedide Bisatlı, Tel Akub, Yarımca, Ömer Kan, Allık,  Cinci, Tilyare .

Türkmen Şebekler ayrıca bu köylerde bulunmaktadırlar..

Arapçı, Selamiye, Çökçeli, Yarımca, Kara Yatağ, Büyük Bende, Ömer kaycı, Zehra Hatun, Cinci, Küçük Bende, Kaziye, Karakoyunlu, Ulya, Büyük Bisatlı, Küçük Bisatlı, Tahrava, Baybuğ, Orta Harab, Şerihan, Yabnit, Hızır Köy, Abbasiye.

Şebekler Saddam döneminde Herir, Şaklava, Bezyan kamplarında yerleşmişlerdir .

Irak’ta Türkmen Aile, Boylarının, oymaklarının yoğunluğu ve dağıtımı :

1- Accanalı: Telafer

2- Acem Evi: Altunköprü, Tisin, Kerkük, İran

3-Acemler: Kerkük, Telafer,Kifri.

4- Acemli: Telafer, Altunköprü

5- Afgani: Beşir, Kerkük, Afganistan Türkmenleri

6- Ağa, Ağalar: Altunköprü, Tuzhurmatu, Kerkük, Tazehurmatu,Kifri. Erbil,Hanekın, Tebriz, Azerbaycan, Kut, Vasit , Bedre Cesam , Colan

7- Ağalar Evi: Tisin, Kerkük, Altunköprü, Erbil, Telafer.

8- Ağvan Evi: Tisin, Kerkük,Şemsiyat, Musul.

9-Aksu: Tuzhurmatu, Türkiye

10- Alemdar: Kerkük, Bağdat, Telafer, Süleyman iye,Selamiye, Şenif.

11-İlhan beyi: Diyarbakır, Telafer.

12- Ali  dolu: Telafer.

13- Ali Besli: Yengice, Kasadarlı.

14- Harbo: Musul.

15- Allah Verdi: Kerkük, Telafer, Telafer,Erbil, Türkiye, Azerbaycan.

16- Allah Evi: Beşir .

17- Allah Evli: Kerkük, Beşir , Telafer.

18- Allı Ballı: Bastamlı,Kerkük, Kasadarlı.

19- Avcı, Avcılar: Kerkük, Erbil, Bağdat,Çardaklı, Altunköprü, Yengice.Türkiye.

20- İvazlı: Erbil, Telafer, Türkiye, Azerbaycan, Telafer.

21- Altuncu: Bağdat, Erbil, Kerkük Musul.

22- Helvacı: Kerkük, Erbil.

23- Alvaçı: Kerkük, Bağdat, Diyala, Musul, Erbil.

24- Amirli:Tuzhurmatu, Kümbetler, Kerkük, Amirli.

25-Ara bağlar:Kerkük.

26- Arafat Evi: Selamiye , Filistin, Colan, Musul,

27- Arsalan: Kerkük,Türkalan.

28- Aslanılar: Kasadarlı.

29-Aslan Evi: Kerkük, Tuzhurmatu.

30- Aslan: Altunköprü.

31- Asrı: Kerkük.

32-Asaf Evi: Yarımca, Musul, Tuzhurmatu.

34- Asaflı,Asaf: Erbil, Kerkük, Tuzhurmatu.Suriye , Colan, Lübnan  Türkmenleri.

35- Aşurlu:Tisin,Yengice, Tuzhurmatu.

36- Atar:Altunköprü, Kerkük.

37-Basas: Baş oğullar, Musul, Telafer.

38-Kuşçu: Kuşçu köyü, Kerkük.

39- Albu Gammaz: Tuzhurmatu köyü.

40- İlancıya: Tuzhurmatu ilçesine bağlı Türkmen köyü.

41- Dere Gezenli:  Tazehurmatu, Kerkük,Vasit Aziziye .

42- Derzi başı, Terzibaşı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

43- Derziler: Kerkük, Erbil.Bağdat, Musul.

44- Terziler: Yengice, Tuzhurmatu.

45-Dilber: İran Tebriz, Altunköprü, Azerbaycan.

46- Dizdar: Kerkük.

47- Doğramacı: Erbil, Kerkük, Türkiye.

48-Dağarlı: Biravcılı,Yengice, Tuzhurmatu.

49- Dubalar:Amirli, Tuzhurmatu, Kerkük.

50- Davar Abahanlar: Telafer, Türkiye.

51- Davara Bakanlar: Telafer, Kara Naz.

52- Ekmekçi: Kerkük, Erbil, Altunköprü, Bağdat, Musul.

53-Azizler: Aziziye , Altunköprü.

54- Fena devindiler: Karatepe,Kifri, Karanaz,Kerkük.

55- Felek Evi: Telafer.

56- Kerebet: Altunköprü, Kerkük Kale gavurları Türkmenler.

57- Gedik: Kerkük, Türkiye.

58-Kilci: Kerkük.

59-Gülhan:Altunköprü.

60- Gülşan Evi: Tisin.

61-Günyacı:Kerkük,Erbil .Bağdat.

62-Kene: Telafer.

63- Güdeli: Telafer, Karatepe, Kifri

64- Gulamlı:Tuzhurmatu.

65- Hacı Adham: Kızlarbat, Hanekın.

66- Hac Hayavı: Altunköprü.

67- Hacuralı: Telafer.

68- Gafar: Erbil,Kerkük.

69- Hamamcı:Erbil,Kerkük,Altunköprü,Tuzhurmatu.

70- Han Ağası: Kerkük.

71- Hancı: Kerkük, Erbil.

72- Hanımlı: Telafer.

73- Habendelı: Tuzhurmatu.

74- Hasan Zada: Kerkük.

75- Han Zad: Altunköprü.

76- Hayatlı: Tuzhurmatu.

77- Hayatlar: Erbil.

78- Hayu: Telafer.

79-Hacu Evi: Telafer.

80- Helvacı: Kerkük, Erbil.

81- Hencerçı: Kerkük,Erbil.

82- Hesne, Hüsne, Evi: Tisin, Kerkük.

83- Hıdır Evi: Musul, Telafer.Şirin han

84-Himmet, Himmetli: Telafer.

85- Hindiler: Kerkük Türkmen Kale Gavuru.

86- Babalar: (Mavulu) Telafer, Tisin, Kerkük.

87- Bacalan: Süleyman iye,Şebek Köyleri, Tuzhurmatu Türkiye.

88- Bakkal: Altunköprü,Erbil.Türkiye.Azerbaycan.

89- Balıkçı: Altunköprü,Türkiye.

90- Bal Yemez: Altunköprü, Kerkük, Türkiye, Azerbaycan .

91- Başı Beyaz: Kerkük.

92-Başı Kesük: Tuzhurmatu.

93- Bayat Evi: Bayat köyleri, Şenif, Kara Yatağ ayrıca Irak’ın tüm yerinde Bayat oymakları bulunmaktadır.

94- Abası: Şirin Han,Yarımca, Zaho ve tüm Musul Köylerinde bulunmaktadır.

95-Bayraktar: Altunköprü, Kerkük, Tuzhurmatu, Bağdat, Musul, Türkiye,Urdun .

96- Bazvay, Bazvan Evi: Şirin Han, Musul.

97- Bekler: Altunköprü, Kerkük,Erbil, Tuzhurmatu, Telafer, Çardağlı, Yaycı .

98- Behluller, Behlul: Altunköprü.

99- Bektaşiler: Türkiye, Tazehurmatu, Musul, Telafer, Tuzhurmatu, Şebekler.

100- Bellevler, Kelav: Tuzhurmatu.   

101- Bendeler: Kerkük, Tuzhurmatu, Altunköprü.

102- Benna: Erbil, Kerkük.

103-Bederlı: Tuzhurmatu.

104- Berber: Kerkük, Erbil, Tuzhurmatu, Bağdat, Türkiye,Musul.

105- Berberli: Yengice.

106- Bezirgan: Kerkük, Erbil,Altunköprü,Kifri, Bağdat.

107- Bezzaz:Erbil.

108- Bezeli: Erbil.

109- Birader: Kerkük.

110- Bir Avcı:Şah Seven,Yengice.

111- Boyacı, Boyacı: Tazehurmatu, Kerkük.

112- Bülbüller: Kümbetler , Kerkük.

113- Cambaz: Kerkük, Erbil.

114- Caberi: Kerkük, Süleyman iye, Ağcalar .

115- Cebelli: Telafer.

116-Cici Evi: Şirin Han, Musul.

117- Cergis Evi: Musul.

118- Cedu: Musul. Kerkük.

119- Celali: Kerkük.

120- Celbeci: Kerkük.

121- Celevli: Bastamlı .

122- Cemşit Evi:  Karakoyunlu, Musul.

123- Cömert: Kerkük.

124-Gülheci: Kerkük, Erbil.

125-Gülheler: Türkalan,Kerkük, Erbil.

126- Çadırcı: Bağdat, Kerkük.

127- Çadırcı Evi: Musul, Kerkük.

128- Çakmakçı: Bağdat, Erbil, Musul, Kerkük.

129- Çamurcu: Kerkük.

130- Çamurcular: Yaycı ,Kerkük.

131- Çavuşlu, Çavuşlar: Erbil, Türkalan,Yaycı, Türkiye.

132- Çayırlı: Tuzhurmatu.

133- Şaşanlar: Kerkük, Erbil

134- Çaçanlar: Havice , Kerkük, Bağdat, Çaçan.

135- Çelebi, Çelebiler .

136- Erbil, Kerkük ,Hanekın, Kifri, Bağdat,Musul, Telafer.Samera.

137- Canbaz: Kerkük, Altunköprü.

138- Cibişli: Telafer.

139- Çinici: Kerkük, Erbil.

140- Çok Bilenler: Kerkük, Altunköprü.

141- Çolak, Çolaklı: Telafer.

142- Çömeler: Tuzhurmatu.

143- Çuhacı: Kerkük, Erbil, Tuzhurmatu.

144- Davutlu, Duada: Kerkük, Süleyman iye. Telafer.

145-Davulcu: Karatepe, Kifri, Kerkük, Türkiye.

146: Dabağ: Kerkük, Kifri, Erbil.

147- Dede, Dedeler: Kifri, Kerkük, Kakai köyü, Altunköprü.

148: Dedeler Evi: Kifri.

149- Defalar: Tuzhurmatu.

150- Değirmenci: Kerkük, Ömer Mandan,Tuzhurmatu, Yarımca.

151- Deli Batu: Kale Gavuru, Kerkük, Musul.

152- Demirci: Dakuk, Tuzhurmatu, Tazehurmatu, Erbil, Kerkük.

153- Demirel: Altunköprü, Kerkük.

154- Denden: Tazehurmatu, Kerkük, Kifri.

155-Heyvetlı:Tefler.

156- Hurmatlu: Tuzhurmatu, Kerkük, Kümbetler.

157- Hürmüzlü: Türkalan.

158- Hüsin Ağalar: Beşir.Kerkük.

159- Hüskeli: Suriye, Tazehurmatu.

160- Hoş Haberli: Telafer.

161- Iraklı: Kerkük.

162- İbitli: Telafer.

163- İbrahim: Karatepe, Kifri.

164- Efendi Zadeler: Yengice.

165- Efendi: Bağdat, Karatepe, Kerkük, Erbil, Musul.

166- İlhanlı: Erbil, Telafer,Dakuk, Tuzhurmatu.

167- İskenderli: Telafer.

168- İzzettinli:Bastamlı , Tuzhurmatu.

169- Kabak Evi:Telafer.

170- Kahyalar: Emirli, Dakuk, Tuzhurmatu, Tisin

171- Kakai: Kerkük, Tuzhurmatu.

172- Kaleli, Kaleyi:Kerkük,Erbil, Telafer.

173- Kalaylı:  Emirli, Tuzhurmatu.

174- Kalıpçı: Erbil.

175- Kalıkçı:Erbil.

176- Kapkapçı: Erbil, Kerkük

177- Kaplan Evi: Şirin Han, Musul, Telafer.

178- Kara Başlı:Telafer.

179- Kara Killi: Tuzhurmatu.

180- Karakoyunlu: Bastamlı , Kaziye köyü,Musul ,Telafer.Bağdat.

181- Karanaz: Tuzhurmatu, Karanaz köyü.

182- Kara Sakallı: Kızlarbat , Kerkük.

183- Kara Visler: Kızlarbat.

184- Kar Yağdı: Hanekın, Tazehurmatu.

185- Kasaplar: Erbil, Kerkük.

186- Kasaplı: Kifri, Tuzhurmatu, Şenif .

187- Kaşı Beyaz: Kerkük. Telafer.

188- Katırcı evi: Kerkük, Musul, Bağdat.

189- Katmacı: Musul, Bağdat.

190- Kattan: Kerkük, Bağdat.

191- Kayacı: Kerkük, Erbil, Musul.

192- Kaya evi: Kerkük,Kasadarlı, Tuzhurmatu,Kerkük.

193- Kayserili: Tuzhurmatu, Türkiye.

194- Kaytavan: Kerkük.

195- Kazancı evi: Musul, Tuzhurmatu.

196-Kazancı: Kerkük, Bağdat, Musul.

197- Kazılar: Tuzhurmatu, Kerkük, Musul.

198- Kazı oğlu: Kerkük, Tuzhurmatu, Süleyman iye.

199-Kebapçı: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

200- Kopancı: Bağdat.

201- Keçeci: Bağdat,Musul, Kerkük.

202- Kahyalar evi: Kerkük, Tuzhurmatu, Tisin, Tazehurmatu.

203- Keheler evi: Tisin.

204-Keleş evi: Altunköprü, Telafer, Kahraman Maraş Türkiye.

205- Kalevi: Telafer.

206- Kamil Zada: Kerkük, Bağdat.

207- Keneler: Süleyman Bek, Muratlı .

208- Kenneli: Tefler.

209- Keremli: Emirli, Tuzhurmatu, Erbil.

210- Kervancı: Kifri, Tuzhurmatu, Altunköprü,Kerkük, Eski Bağdat.

211- Keteni: Dohuk, Zaho ,Musul,

212- Kıfılçı: Kerkük, Bağdat.

213- Kilitçi: Kerkük.

214- Kılcı:  Kerkük.

215- Kılıçlı: Kerkük.

216- Kırdar: Bağdat, Kerkük, Türkiye.

217- Kocalı: Telafer.

218- Koca: Erbil

219- Kocava: Kerkük.

220- Koçak: Kerkük, Türkiye.

221- Koçlu: Erbil, Altunköprü, Erzurum .

222- Korkmazlar: Beşir, Kerkük, Kifri.

223- Gühalar: Kerkük, Erbil.

224- Kürk asımlar: Kümbetler.

225- Gör Musalı: Tazehurmatu.

226- Köylüler: Ömer Mandan,Kifri.

227- Kulaksızlar: Tuzhurmatu.

228- Kortlu, Kurut evi: Telafer.

229- Kuşçu: Tuzhurmatu, Yengice, Kifri, Süleyman bek, Muratlı.

230- Kutalar: Kümbetler, Kerkük.

231- Küçük Mulla Efendiler: Erbil.

232- Küreci: Erbil

233- Küzecı: Kerkük, Erbil.

234- Maaşlar evi: Hasadalı, Tuzhurmatu.

235- Madenci: Kerkük, Erbil.

236- Mahmutlu: Kerkük.

237- Meskutlu: Bastamlı, Tuzhurmatu.

238- Malı evi, Malılar: Beşir,Kerkük, İran

239- Marağalı: Beşir, Kerkük,İran.

240- Mardinli evi: Musul, Türkiye, Bağdat.

241-Maruf oğlu: Tuzhurmatu.

242- Matıklı: Yengice, Tuzhurmatu.

243-         Mavulu, Mvullu: Telafer .

244- Mayaş, Mayas: Kerkük .

245- Mazanlar: Tuzhurmatu.

246- Mevlütlü: Tazehurmatu, Kerkük.

247- Mille Mulla Evi: Telafer.

248- Miraçlı, Maraşlı: Telafer, Türkiye.

249- Muslavi, Musullu:Kerkük, Musul.

250- Mulla Abıtlar: Selamiye, Musul.

251- Muhtar Evi: Tuzhurmatu, Kerkük.

252- Muratlı, Muratlu: Tazehurmatu, Tuzhurmatu,Çorum, Kırşehir Türkiye.

253- Musalı: Tuzhurmatu.

254- Matabci, Mütafçi: Kerkük.

255- Müderris: Kerkük, Erbil, Bağdat.

256- Müfti, Müftü:  Erbil, Kerkük, Bağdat, Kifri.

257- Neilçi, Neilbent,Nalbant: Kerkük, Dakuk .

258- Naccar: Erbil, Kerkük, Yengice.

259- Nadarlı: Telafer.

260- Nazarlı: Telafer.

261- Nohutçu: Kerkük, Altunköprü,Erbil.

262- Nakib: Kerkük, Erbil, Samera.

263- Nakışbandı:  Erbil, Kerkük, Süleyman iye,Türkiye.

264- Naip: Kerkük, Erbil.

265- Nakkaş:Kerkük, Erbil.

266- Nalbantlı: Erbil, Kerkük.

267- Neftçi: Kerkük. Mendili ,Hanekın.

268- Nine Han: Hanekın.

269- Neveçı: Kerkük.

270- Ocağ Evi: Eski Tisin , Kerkük, Telafer.

271- Uçuşlu: Çardaklı, Türkalan, Karanaz.

272- Uduşlu: Sarı Tepe, Türkalan, Tokmaklı, Yaycı,

273- Ohucu, Okuyucu:Kerkük.

274- Oruç: Altunköprü.

275- Ortakçı : Kerkük,Erbil, Bağdat,Musul.

276- Palancı: Kerkük, Bağdat.

277- Pamukçu: Kerkük, Erbil, Musul, Türkiye.

278- Pasvancı, Bavsan: Kerkük

279- Paşa oğlu: Kerkük, Türkiye.

280-Paşalar: Türkiye, Erbil, Kerkük,Altunköprü.

281-Peygamberli:Telafer, Kerkük,Musul.

281- Peri: Kerkük.

282- Bir Nadanlı: Telafer.

283- Bir Nazdarlı: Telafer.

284- Bir Nazdarlı: Tefler.

285- Recepli: Telafer.

286- Razıkili: Kifri.

287- Saatçi: Kerkük, Erbil, Musul, Bağdat.

288- Sabuncular Evi: Musul, Kerkük, Bağdat.

289- Sabuncu: Kerkük,Musul,Bağdat.

290- Saçı Uzun: Kerkük, Tuzhurmatu.

291- Sadullah Bekler: Hanekın.

292- Safavi: Dakuk.

293- Sakallı: Tuzhurmatu, Kerkük. Türkiye.

294- Sakı: Kerkük, Erbil.

295- Sakallar: Telafer, Tazehurmatu.

296- Salih Evi: Kerkük.

297- Salim Evi: Yarımca ,Musul.

298- Samancı: Kerkük, Erbil.

299- Samancı Kızı: Erbil.

300- Saraylı: Karatepe, Kifri, Tuzhurmatu.Telafer.

301- Sarı Kahya: Kerkük, Yaycı .

302- Sarılı: Musul, Şebek ve köyleri, Musul.

303- Hıdır: Şebek ve köyleri, Musul.

304- Verdek: Musul, Şebek.

305- Saraç: Kerkük, Erbil,

306- Saraçhane: Musul.

307- Seraf: Kerkük, Erbil.

308- Sevaf: Kümbetler , Kerkük.

309- Seviler, Siviler:Kerkük, Kara Yatak, Musul, Şirin Han, Kifri.

310- Sekineler, Sekneler: Tefler, Kifri, Tuzhurmatu, Kifri.

311- Seminli: Süleyman Bek , Kifri.

312- Serhalı, Serhatlı: Muratlı köyü, Tuzhurmatu, Telafer.

313- Sevimli: Kerkük, Türkiye.

314- Seyit Evi: Tisin, Telafer, Telafer.

315- Sığırlılar: Kümbetler .

316- Sılav: Kerkük.

317- Sincana:Altunköprü, Türkiye.

318- Siyan: Altunköprü.

319- Sofyalı: Yengice.

320-  Sofular: Tuzhurmatu.

321- Soranı: Kerkük.

322- Solulu: Telafer.

323- Sözlü: Kerkük.

324- Sürücü: Dakuk.

325- Şah Benderli: Hanekın, Tuzhurmatu.

326- Şah Kolu Evi:Selamiye , Kara Yatak.

327- Şah Kollu: Musul, Kara Yatak, Selamiye.

328- Samnas: Kerkük.

329- Serhoş: Altunköprü.

330- Şebek: Şebekler bu Türkmen bir bölüm Musul köylerine dağılmaktadırlar bunlardan Abbasiye, El Bek, Arpacı ,Babı Niyet, Basa Hara, Baaşıka, Bavuza, Bedene, Bılavat, Besan, Bisatlı, Çile, Han, Cinci, Dereviş, Dervişler, Gökçeli: Haraba Sultan, Hazne Bet ,Hıdır İlyas, Karakoyunlu, Kara Şur, Kara Tepe, Şebek, Kara yatağ , Kaziye, Kibritli , Kehriz , Koferi, Şebek minaresi, Tercil, Tez Harab, Topzava, Yarımca, Yenci Bisatlı, Yunus Peygamber, Zehra Hatun.

331- Ömer Kayacı: Selamiye.

332- Şemsiyat: Şirin Han.

333- Şeh Emir: Kırın Han , Tilyare.

334- Şehalar, Şiha : Altunköprü.

335- Şekerci: Kerkük, Erbil.

336- Şerbetçi: Erbil, Kerkük.

337- Şehler: Antalavi, Musul , Bağdat.Telafer, Dakuk.

338- Şehler Evi: Telafer, Tisin, Kerkük.

339- Şehler Zada: Kerkük, Beşir.

340- Şinevler: Tuzhurmatu.

341- Şişçi: Kerkük.

342-  Şitü, Şitev Evi: Karakoyunlu, Kara Yatak,Musul, Şirin Han

343- Şürbecı: Altunköprü.

344- Şühürtlü: Emirli,Tuzhurmatu.

345- Tahsildar: Kerkük, Türkiye, Musul.

346- Taptiğ Evi:Kerkük, Tisin.

347- Topluk Evi: Kerkük.

348- Tatarlar, Tatlar: Karatepe , Kifri.

349- Tataran: Kerkük, Tataran köyü.

350- Tavuklu: Tavuk, Kerkük.

351- Tellek: Kerkük.

352- Tenekeci: Kerkük.

353- Tercili: Tercil Köyü.

354- Terzi Başı: Kerkük, Bağdat, Türkiye, Musul.

355- Tezekli: Bastamlı, Tuzhurmatu.

356- Tikritli: Kerkük, Tikrit Türkmenleri.

357- Tokatlı: Kerkük, Bağdat, Türkiye.

358—Tükmeçi: Kerkük, Mısır .

359- Turşucu: Kerkük, Erbil.

360- Türkmen Evi: Tisin, Kerkük, Türkiye.

361- Tütüncü: Kerkük, Erbil .

362- Ustalı: Tazehurmatu, Kerkük.

363- Özü, Yüzü Gülmez: Kerkük.

364- Vaiz: Kerkük.

365- Vindavi, Vindayi, Vendi: Kifri , Hanekın, Kerkük.

366- Vafi, Vafiler: Telafer.

367- Yağublu: Telafer.

368- Yahyalı: Kerkük, Yahyava köyü.

369- Yakubi: Kerkük, Türkiye.

370- Yaver: Kerkük, Altunköprü.

371- Yemenci: Kerkük, Erbil, Musul, Bağdat.

372- Yeminci: Kerkük.

373- Yoğurtçu: Kerkük, Musul, Erbil, Bağdat.

374- Yorğanvçı: Kerkük.

375- Yüncü: Kerkük.

376- Zava: Kerkük, Altunköprü.

377- Zobular: Yaycı ,Kerkük.

378- Zorbalar: Kerkük.

379- Zurnacı: Tuzhurmatu, Kerkük.

380- Zülfü Evi: Bastamlı , Hanekın.

381- Duşab: Altunköprü.

382- Şehvani: Telafer.

383- Zülfakkar: Tisin, Tazehurmatu.

384- Çayırlı: Tuzhurmatu.

385- Bent Ali: Tuzhurmatu,Tazehurmatu.

386- Hilli, Hilili, Halili: Hilla, Babil, Yahyava.

387- Şah Seven: Bastamlı, Tuzhurmatu.

388- Delava, Deli Vali: Diyala, Karahan .

389- Gül Banı: Telafer, Tuzhurmatu.

390- Dakra: Musul, Telafer.

391- Bir Nazar: Telafer.

392- İlhanılar: Musul, Telafer.

393-saraylıya: Saray köyü, Telafer, Türkiye.

394- Haltan: Tuzhurmatu.

395- Haşnalı: Bastamlı.

396- Sefük, Süfük: Telafer.

397- Çiçen, Şişan,Çaçan: Kerkük, Havice, Çaçanistan.

398- İhtiyarlı: Yengice, Tuzhurmatu.

399- Harmanlı: Telafer, Beşir.

400- Maktalı, Mutkalı: Telafer.

401- Dere gezenler: Kerkük, Tazehurmatu.

402- Harmanlı Evi: Telafer.

403- Sofi, Soflu: Tuzhurmatu.

404- Aşur: Beşir, Dakuk.

405- İziler, Azizler, Oğuzlar : Kerkük, Bağdat, Aziziye .

406- Hüseyin Bek: Bağdat.

407- Kara Kuş Bek: Musul, Ve Karakuş köyü .

408- Afşar, Afşarlı: Bağdat, Kerkük, İran Türkleri.

409- Hurasan, Hulasan: İran, Bağdat, Necef, Kerbala.

410- Salahıya, Salihı, Salayı:  Kifri , Altunköprü, Kerkük.

411- Yolcu: Kifri.

412- Askeri: Bağdat, Kerkük.

413- Hatip: Kerkük, Erbil, Bağdat.

414- Kalender:  Tuzhurmatu, Telafer, Tazehurmatu, Hanekın.

415- Dayı Zada: Kifri, Tuzhurmatu.

416- El Şehbender, Şehbender, Şebender: Bağdat, Musul, Tikrit .

417- El Halidi, Halidi: Kerkük, Yahyava, Tikrit .

418- Zühayrı, Zühari: Kızlarbat , Bağdat, Diyala .

191- Sadavı:  Kızlarbat, Bağdat.

420- Çırağlı: Erbil, Kerkük.

421- Cican, Çiçan, Çaçan: Havice, Çaçanistan.
422- Dağıstan, Dağıstanlı: Dağıstan Cumhuriyeti , Kerkük,Bağdat, Urdun, Mısır, Türkiye.

423- Ekinci: Tuzhurmatu.

424- EL Nakib, Nakib: Kerkük, Samera, Bağdat, Erbil, Musul.

425- Boy Aka: Telafer, Haç İbrahim Köyü.

426- Cizani: Hanekın, Bağdat.

427- Kırğ, Kırk Ulus: Mendili.    

428- El Mustana: Telafer.

429- Kara ğol, Karakol, Kara kol, Aziziye, Vasit, Bedre Cesam, Mendili, Hanekın.

430- Devletliler: Basra, Telafer, Türkiye.

431-  Er Mahmut: Tuzhurmatu, Türkiye.

432- Aslanlar: Kerkük, Telafer, Altunköprü.

433- Cili, Celili: Aziziye, Bedre.

434- Acana: Kara Naz .

435- Muraç: Aziziye, Colan .

436- Hoş Haber: Telafer.

436- Şeh Süleyman: Süleyman Bek Köyü.

437- Alay Beki, Halay Beki: Telafer.

438- Yazidiya Türk: Sincar, Telafer.

439- Saralıya: Tüm Şebek Köyleri, Telafer.

440- Zengi, Zenci, Zengene: Erbil, Bağdat , Süleyman iye.Suriye Colan .

441- Gök Börü: Erbil Muzafferdin Gökbörü .

442- Bezirgan: Erbil, Kerkük.

443-Atabek: Musul, Erbil, Kerkük.

444-Buyruk: Kerkük, Türkiye.

445- Çelebi: Bağdat, Samera, Erbil, Kerkük, Hanekın, Musul.

446- Uzayri: Erbil.

447- Kasap Başı, Hoca Kasap: Erbil.

448- Hocalar: Erbil, Türkiye.

449- Kardeşler: Erbil Kalesi .

450- Neftçi Zada: Erbil, Kerkük, Mendili .

451- Gülemem: Yahyava, Kerkük, Bağdat.

452- Ketene, Katana: Dohuk, Kerkük.

453- Hemzeli: Tisin, Hemzeli.

454- Bardakçı: Türkiye. Bağdat, Musul.

455- Seyit Necip: Kerkük Kale.

456- Hüseyni : Kerkük Tisin, Tazehurmatu .

457- El Şehit: Kerkük Kale.Gavur Bağı.

458- Ateş: Altunköprü .

459- Berzanci Oymağının bir bölümü: Kerkük, Süleyman iye, Erbil.

460- El Şehli: Bağdat.

461- El Şehli:Bağdat.

462- Arsalan Bekler: Türkalan, Kerkük.

463-Beyan: Bağdat, Necef .

464- Ak Taş: Yahyava, Merzifon Türkiye.

465- Atlar, Atalar: Yahyava, Telafer .

465- Kara Sakallı: Kerkük, Türkiye, Azerbaycan .

466- Ağa Sarı Kahya: Tuzhurmatu, Kerkük, Beşir,Tisin.

467- İlhan İlgan: Telafer.

468- Ebzeyit: Telafer.

469- Ferhat: Telafer.

470- Kaplan: Telafer, Türkiye.

471- Mihrap, Mehrap:Telafer.

472- Kethi: Telafer.

473- Fereç:  Altunköprü: Telafer.

474- Davutlar: El Davudi, Davut paşadan kalanlar, Kerkük, Süleyman iye, Ağcalar .

475- Vendi Dayı: Kifri, Hanekın.

476- Kelaşlar: Telafer.

477-  Kelaş Evi: Telafer, Altunköprü.

478- Kili: Telafer.

479- Kar Yağdı: Beşir, Bastamlı.

480- Bayat Cidayin, Çıdayın:: Telafer, Tuzhurmatu.

481-           Bayat Mekerin: Tuzhurmatu,Telafer.

482- Çoban: Kerkük, Türkiye, Erbil.

483- Basalı: Musul Basalı köyü.

484- Alaf: Kerkük, Altunköprü.

485- Sincana: Sincana Köyü, Tokmaklı .

486- Kayacı: Kerkük,Kifri, Erbil.

487- Koçak: Kerkük.

488- Çaycı: Çayhane: Bağdat, Musul, Kerkük,Erbil, Diyala.

489- Lehimci: Telafer, Kerkük,Musul, Bağdat.

490- Kazancı: Kerkük, Tuzhurmatu, Bağdat, Musul,Urfa, Erbil.

491- Kızıl Baş: Beşir , Tisin, Tazehurmatu, Türkiye Haç Bektaş .

492- Divana: Altunköprü.

493- Haydara, El Haydari: Kerkük, Erbil, Bağdat, İran, Altunköprü 

494-Beyler: Musul köyleri .

495- Ustanlar: Musul.

496- Abboş: Musul.

497- Hacılar: Kerkük, Bağdat, Türkiye Kırkale.

498- Numan: Kızlarbat.

499- Ala göz: Kerkük, Türkiye.

500- Baş Kesük: Kerkük.

501- Dizdar: Kerkük.

502- Gedik: Kerkük, Türkiye.

503-Hasani: Kerkük, Bağdat, Samera.

504- Kadı oğlu: Kerkük, Tuzhurmatu, Türkiye.

505- Kemal zadeler: Kerkük, Türkiye.

506-Köprülü: Kerkük, Altunköprü, Türkiye.Vezir Zada köprülü.

507- Otrakçi: Kerkük, Erbil.

508- Pamukçu: Kerkük,Erbil, Türkiye.

509- Saraç: Erbil, Kerkük.

510- Sarraf: Erbil ,Kerkük.

511- Şekerci: Kerkük, Erbil, Bağdat, Musul.

512- Tisinli: Kerkük Tisin köyü şimdi mahallesi .

513- Yahya oğlu: Kerkük.

514- Atabek: Erbil, Telafer.

515- Tütüncü: Erbil, Kerkük.

516- Doğramacı: Erbil, Bağdat.

517- Sebzeci: Erbil, Kerkük.

518- Bahçeci: Erbil, Türkiye .

519- Küreci: Erbil, Tuzhurmatu.

520-Kahveciler: Erbil.

521- Bennaciler: Erbil.

522- Küçük Mulla: Erbil.

523-Urankay:Kifri, Tuzhurmatu.

524- Kara sakalılar: Tazehurmatu.

525- Hasekli: Tazehurmatu .

526- Hayatlı: Tazehurmatu.

527- Mevlitli: Kerkük, Tazehurmatu.

528- Allı Ballı: Bastamlı, Kerkük.

529-Harmanlı: Yengice, Kifri, Tuzhurmatu.

530- İzzettinliler: Bastamlı.

531- Cellavliler: Kerkük, Bastamlı.

532- Ali pisli: Yengice,Bastamlı.

533- Tazegiller: Batamlı,Karanaz.

534- Hurmatılı: Kümbetler, Telafer.

535- Berberler: Yengice.

536- Aşurlar: Tisin, Yengice.

537- Sofyalı, Sofular: Tuzhurmatu, Yengice.

538- Dögerler, Tuzhurmatu ,Yengice, Batamlı.

539- Matıklı: Yengice.

540- Kutalar: Kümbetler, Kerkük.

541- Sığırlılar: Kümbetler, Tazehurmatu, Telafer.

542- körkasımler: Kümbetler.

543- Alu Evi: Beşir.

544- Marağalı: Beşir, İran.

545- Korkmazlar: Kifri, Beşir.

546-Boy Ağaçlar: Beşir.

547- Aynalıya: Suriye,Colan.

548- Hamu: Telafer, Lübnan, Suriye.

549- Özbekiye: Bağdat, Suriye Colan .

550—Hamutlu: Telafer, Kerkük, Colan,Razaniye köyü Suriye.

551- Türki: Bağdat, Musul, Nasırıya, Suriye.

552- Kaplan: Colan Suriye, Telafer, Kerkük, Erbil, ,Bağdat.

553-Keridi: Bağdat, Suriye.

554- Bek: Irak Türklerin çoğu, Bağdat, Musul, Suriye, Türkiye, İran.

555- Mercan: Bağdat, Kerkük, Türkiye.

556- Kaşlı: Lübnan, Colan Suriye, Kerkük, Türkiye.

557- Abuş: Colan Suriye, Lübnan, Telafer, Musul.

558- Ali Can: Colan, Kerkük, Musul, Altunköprü.

559- Karaylı, Karalı: Colan Suriye, Karatepe ye bağlı Türkmen köyü.

560- Samız:Colan Suriye, Kerkük, Telafer, Erbil.

561- El Celali: Kerkük, Filistin, Colan Suriye Kineytara, Süleyman iye.

562- Hamutlu: Kerkük, Filistin, Lübnan, Suriye.

563- Avcılı: Kerkük, Colan, Filistin, Bağdat, Musul.

564- Asker: Azerbaycan, Türkiye, Colan.

565-Derviş: Kerkük, Altunköprü, Suriye, Filistin.

566- Kızlı: Filisin, Suriye, Urdun Türkmenleri

567- Kazı: Urdun, Türkiye, Yürük, Anadolu, Şam,Tuzhurmatu, Kerkük.

568- Ömerli:Kerkük, Colan Suriye.

569- Şehler: Colan, Lübnan, Bağdat, Kerkük.

570-Dede: Lübnan, Suriye Gasaniya, Kerkük, Türkiye.

571- Türkmen: Kineytara, Irak, Türkiye, Azerbaycan, İran, Mısır.

572- Murat: Türkiye, Flitsin, Colan Suriye, Urdun, Mısır.

573- Bekdeliye: Halep, Irak, Türkiye, Colan.

574-  Kazakçı:  Türkistan, Kazakistan, Urdun, Filistin.

575- Nagvani: Türkistan, Urdun.

576- Bayram: Kerkük, Türkiye.

577- Akkoyunlu: Kerkük, Kümbetler, Altunköprü, Türk alan ,Musul, Türkiye.Azerbaycan.

578- Ayrıca Türkmenler Oymakları Aileleri Türkiye’nin Çorum, Kırşehir, Kayseri, Şanlı Urfa, Diyar Bekir,Van, Merdin, Kırıkkale, Sivas,Kahraman Maraş, Kara Deniz bölgelerinde bulunmaktadır.

579- Türkmenler İran’ın bir çok şehrinde bulunmaktadır,Tebriz, Marağa, Erdebil, Türkmen Sahra, Mehabet,Urumya, İsfahan, Kaşgarlar, Afşarlar.

580-Azerbaycan, Kara bağ, Afganistan, Türkistan,Çaçanistan .

581- Türkmenler ayrıca tüm Arap devletlerinde çok sayıda bulunmaktadırlar Mısır, Kahire, Urdun, Suriye, Lübnan, Yemen,Filistin ,ve dünyanın her bir yerinde izleri görünerek bulunmaktadırlar.

Not: Bu yazımı 1994 yılında Siyasi Abu Garip Hapishanesinde Arapça olarak tüm yaşlı aydın insanlardan yaralanarak bir bölüm kendi bilgilerime dayanarak  yazmıştım bir çok yerde yayınlanmıştır.

Şimdide bir bölüm kaynaklara dayanarak Türkçe olarak tüm Türk dünyasına sevgilerimle armağan ediyor.. 

Kaynaklar:

1-  Selçuklu Devletinin Tarihi: Isfahanı.

2- Kerkük’te İçtimai Hayat: Şakır Zabit.

3- Şam devletinin oymakları: Vasfı Zekariya.

4-Başlangıç ve sonuç: İbin Kesir.

5-İbin Haldun Tarihi.

6- Irak’ın Siyasi Türkmen Tarihi: Aziz Kadir Samancı.

7- Zamanın gözü Colan da yaşananlar: Mehmet Hayri Abid.

8-İslam’dan sonra İran’ın tarihi:Mehmet Aladdin.  

9- Türkistan: Dr Bartuld.

10- Türkistan Asya’nın kalbi: Abdülaziz Cengiz han.

11- Tatarlar kimdir: İbrahim Kerim Allah .

12- Telafer’de 1920 direniş: Abboş Kahtan- 1969.

13- Kürt,Türk, Arap: Edmon – 1957.       

14- Aşair El Irak: Abbas Azzavi 1947 Bağdat.

15- El Irak Kadimen ve Hadisen:Abdurazzak El Hasani – Bağdat 1982

16- Irak’ta Türk Varlığı: Suphi Saatçi –Türkiye 1996.

17- El Türkmen ve Irak vatanı: Erşat Hürmüzlü-Irak 2003

18- Türkmenler, Sümerliler, Türkmenistan Mezopotamya: Gery, B

19- Anadolu’da Türkmen Aşiretleri -Türkiye 1997 

20- Bayat Aşireti: Şakır Zabit.

21- Irak’ta Türkmen Boy ve oymakları: Av.Habib Hürmüzlü, Dr. Ekrem Pamukçu .

22- Oğuzlar, Türkmenler: Faruk Sümer– Türkiye

23- Kerkük’te neler var: Fehmi Arap Ağa.